Zonder jas bij 20 graden? Welke jas bij welke temperatuur

Vanaf 20 graden kun je zonder jas, bij 17 tot 19 graden is een spijkerjasje genoeg, bij 14 tot 16 een trenchcoat of dunne tussenjas, bij 11 tot 13 een tussenjas met een trui eronder, bij 8 tot 10 een wollen of licht gewatteerde jas en bij 7 graden en kouder een winterjas. Kies je jas op de temperatuur van de ochtend en wat je eronder draagt op die van de middag; wind en de fiets maken het al snel een rij kouder.
Welke jas bij welke temperatuur: je jas voor de ochtend, de rest voor de middag
De tabel geldt voor een droge dag zonder veel wind en voor de temperatuur op het moment dat je buiten bent. Elke rij zegt welke jas je neemt, wat je eronder draagt en wat je erbij pakt.
| Temperatuur | Jas | Eronder | Erbij |
|---|---|---|---|
| 20 graden en warmer | Geen; voor de avond een spijkerjasje of dun vest | T-shirt, blouse of dunne longsleeve | Sneakers of loafers |
| 17 tot 19 | Spijkerjasje, colbert of dun windjack | Longsleeve of blouse, eventueel met een dun vest | Sneakers of loafers |
| 14 tot 16 | Trenchcoat, leren jasje of dunne tussenjas | Dunne trui, sweater, of een shirt met een vest | Dichte schoenen |
| 11 tot 13 | Tussenjas of trenchcoat met een warme laag eronder | Trui, met een shirt eronder | Dunne sjaal, enkellaarsjes |
| 8 tot 10 | Wollen jas, licht gewatteerde jas of gevoerde parka | Dikke trui, of een trui met een longsleeve eronder | Sjaal, boots |
| 4 tot 7 | Winterjas: gewatteerd, dons of dikke wol | Trui met een longsleeve eronder | Sjaal en handschoenen |
| 0 tot 3 | Winterjas die over je heupen valt | Thermoshirt of merino ondershirt met een wollen trui | Muts, handschoenen, sjaal, waterdichte schoenen |
| Onder 0 | Lange donsjas of dikke parka | Thermo-onderlaag en dikke wol of fleece | Muts, handschoenen, nekwarmer, laarzen met een stroeve zool |
Heb je het snel koud of ben je lang buiten, lees dan een rij kouder. Loop je stevig door of sta je in een volle trein, dan een rij warmer.
In het binnenland zit er in de herfst vaak zo'n 8 graden tussen de ochtend en de middag. Lees de tabel dan twee keer: wat je eronder draagt kies je op de middag, je jas op de ochtend. De jas uit de ochtendrij hoef je daarbij niet letterlijk te nemen, want een dun wollen vest en een sjaal maken elke jas ongeveer een rij warmer, en om één uur passen ze allebei in je tas.
Neem een dag eind september met 's ochtends 10 en 's middags 18 graden. Eronder kies je op de middag: een T-shirt of longsleeve. De ochtendrij zegt een wollen jas, maar een trenchcoat met een dun vest eronder en een sjaal is genoeg. 's Middags gaan het vest en de sjaal in je tas en draag je de trenchcoat open; een wollen jas had je de hele middag over je arm gedragen.

Zonder jas kan vanaf 20 graden, in de zon en uit de wind vanaf 18
Tussen 17 en 20 graden beslissen zon, wind en de fiets of je jas thuis kan blijven. Per graad, voor een droge dag:
- 17 graden: niet zonder jas. Trek een spijkerjasje, colbert of dun windjack aan over een longsleeve of blouse, en doe het in de middagzon open.
- 18 graden: zonder jas alleen in de zon en uit de wind, in een longsleeve of een T-shirt met een dun vest. In de schaduw, na zonsondergang en op de fiets wil je een dun jasje.
- 19 graden: zonder jas kan als de zon schijnt of als je stevig doorloopt, in een T-shirt met een dun vest erbij. Fiets je, dan lees je een rij kouder en hoort het spijkerjasje er weer bij.
- 20 graden: ja, zonder jas, in een T-shirt, blouse of dunne longsleeve. Stop voor de ochtend, de avond en de fiets een dun vest of spijkerjasje in je tas.
Die getallen gaan over het moment dat je buiten bent. Haalt de middag 20 graden na een ochtend van 11, dan kies je je jas nog steeds op de ochtend: een trenchcoat of tussenjas die 's middags open kan.
Voor kinderen geldt dezelfde tabel; het verschil zit in hoeveel ze bewegen. Een kind dat buiten rent en speelt, krijgt het snel warm, dus kleed het in laagjes die het zelf uit kan trekken. Zit het stil achterop de fiets, in de bakfiets of in de kinderwagen, lees de tabel dan een rij kouder dan voor jezelf: jij wordt warm van het trappen, je kind niet, en het zit wel in de wind. Dan hoort er bij 8 tot 10 graden al een winterjas bij, met handschoenen en een nekwarmer, die anders dan een lange sjaal niet tussen de spaken kan raken. Voel in de nek of het goed is: koude handjes zeggen weinig, een zweterige nek betekent te warm.
Wind, regen en de fiets: lees de tabel een rij kouder
De temperatuur in de weersverwachting is de luchttemperatuur, gemeten in de schaduw. Buiten sta je ook in de wind, en daarom rekent het KNMI met een gevoelstemperatuur: de temperatuur en de gemiddelde windsnelheid samen. Volgens de tabel van het KNMI voelt 10 graden bij windkracht 4 (20 km per uur) als 7 graden, en 5 graden bij dezelfde wind als 1 graad. Bij 0 graden en windkracht 5 voelt het als min 6.
Die berekening gaat uit van iemand die wandelt, met 4,8 km per uur. Op de fiets ga je drie à vier keer zo hard en maak je je eigen wind: wie 18 km per uur fietst, voelt op een windstille ochtend al een wind van 5 meter per seconde, en bij tegenwind komt de echte wind daar nog bij. Fiets je naar je werk of school, lees de tabel dan een rij kouder en kies een jas die wind tegenhoudt: dicht geweven katoen, een windjack, leer of een gewatteerde jas met een dichte buitenstof. Een grof gebreid vest laat de wind gewoon door. Handschoenen heb je op de fiets eerder nodig dan te voet, want je handen zitten stil op het stuur, midden in de wind.
Regen telt ook mee, want natte kleding voert warmte veel sneller af dan droge. In oktober valt er in De Bilt op gemiddeld 11,5 dagen minstens een millimeter regen, ruim een op de drie dagen, volgens de klimaattabel van het KNMI. Een trenchcoat van dicht katoen of een regenjas met capuchon is dan handiger dan een wollen jas, die zich volzuigt en uren nodig heeft om te drogen.
Zon werkt de andere kant op: bij zonnig en koud weer kan het volgens het KNMI 5 tot 10 graden warmer aanvoelen dan de berekende gevoelstemperatuur. Op een zonnige oktobermiddag doe je je jas dus open. Thuislaten is geen goed idee, want in de schaduw en na zonsondergang geldt de tabel weer.

Laat je weer-app de gevoelstemperatuur zien, lees de tabel dan meteen met dat getal. Voor de wind hoef je dan geen rij meer op te schuiven, voor de fiets nog wel.
Kust of binnenland: kies je jas op de ochtend van jouw regio
In oktober is de middag in heel Nederland bijna even warm: gemiddeld 14,8 graden in Vlissingen en De Bilt, 14,4 in Twente en 14,3 in De Kooy bij Den Helder. De ochtenden lopen uiteen: gemiddeld 10,1 graden in Vlissingen, 8,7 in De Kooy, 7,1 in De Bilt en 6,2 in Twente. Dat zijn de klimaatgemiddelden over 1991-2020 die het KNMI geeft voor Vlissingen, De Kooy, De Bilt en Twenthe.
- Aan de kust, van Zeeland tot Den Helder, is de ochtend warmer en het verschil met de middag klein: in Vlissingen nog geen 5 graden. In Vlissingen waait het in oktober wel bijna twee keer zo hard als in De Bilt: gemiddeld 6,7 meter per seconde, windkracht 4, tegen 3,5. En 10 graden bij windkracht 4 voelt volgens de KNMI-tabel als 7. Kies één jas die wind tegenhoudt en de hele dag mee kan, zoals een licht gewatteerde jas of een trenchcoat van dicht katoen met een vest eronder, en een capuchon in plaats van een paraplu.
- In het midden van het land, rond De Bilt, zit er bijna 8 graden tussen ochtend en middag. Hier werkt de regel het best: eronder voor de middag, je jas voor de ochtend, met een vest dat 's middags in je tas gaat.
- In het oosten zijn de ochtenden het koudst, en in Twente is het verschil met de middag ruim 8 graden. Een ochtend van 6 graden valt in de rij van de winterjas, dus neem in oktober een wollen of gewatteerde jas met een sjaal, en handschoenen als je fietst; 's middags gaat de jas open. Reken er ook op dat het er eerder vriest: in november telt Twente gemiddeld 6,7 vorstdagen, Vlissingen 0,7.
Winterjas aan als ook de middag onder de 10 graden blijft
Zolang de middag nog 14 of 15 graden haalt, overbrug je een koude ochtend met een lichtere jas en een vest en sjaal eronder. Dat houdt op zodra ook de middag onder de 10 graden blijft: dan geldt de ochtendrij van de tabel de hele dag, en sleep je een winterjas niet meer voor niets mee. In De Bilt gebeurt dat gemiddeld in november, met 9,9 graden 's middags en 3,9 's ochtends, en daar blijft de middag tot en met februari onder de 10. Aan de kust komt dat moment later en in het oosten eerder: in november is het in Vlissingen 's middags gemiddeld 10,4 graden en 's ochtends 6,5, in Twente 9,2 en 3,1.
Waar je op let bij een winterjas voor het Nederlandse weer:
- Lang genoeg om over je heupen te vallen: op de fiets kruipt een korte jas omhoog en krijg je kou in je onderrug.
- Een tweewegrits, zodat je de onderkant op de fiets open kunt zetten.
- Een capuchon en een buitenstof die water afstoot, want in december valt er in De Bilt op gemiddeld 13,6 dagen minstens een millimeter regen.
- Binnenmanchetten in de mouwen, zodat de wind niet langs je polsen naar binnen blaast.

Een winterjas die je van november tot en met februari drie dagen per week draagt, komt al snel op zo'n 50 keer per winter. Wat hij je dan per keer kost, reken je uit met cost per wear.
gussy stelt elke dag outfits voor uit je eigen kast op basis van de weersverwachting voor je stad, en zegt erbij als je een laag moet toevoegen of een paraplu moet meenemen.
Veelgestelde vragen
Vanaf hoeveel graden draag je een winterjas?
Vanaf ongeveer 7 graden en kouder, en zeker als ook de middag onder de 10 graden blijft. Fiets je naar je werk of waait het hard, dan heb je hem bij 10 graden meestal al nodig.
Vanaf hoeveel graden kun je zonder jas naar buiten?
Vanaf ongeveer 20 graden, en in de zon zonder wind al vanaf 18. Met 20 graden hoef je dus geen jas aan, maar neem voor de ochtend, de avond en de fiets een dun vest of spijkerjasje mee.
Kun je bij 17 graden zonder jas?
Liever niet: bij 17 graden hoort een spijkerjasje, colbert of dun windjack over een longsleeve of blouse. In de middagzon kan het open, maar laat het niet thuis, want in de schaduw en na zonsondergang geldt de tabel weer, en op de fiets lees je een rij kouder. Zonder jas kan vanaf ongeveer 20 graden, in de zon zonder wind vanaf 18.
Wat voor jas draag je bij 12 graden?
Een tussenjas of trenchcoat met een trui eronder, en een dunne sjaal. Fiets je of waait het hard, neem dan een wollen of licht gewatteerde jas, want wind maakt het een rij kouder.
Vanaf hoeveel graden draag je een tussenjas?
Tussen ongeveer 11 en 16 graden: bij 14 tot 16 met een dunne trui of een shirt met vest eronder, bij 11 tot 13 met een warme trui. Onder de 10 graden wordt het een wollen of gewatteerde jas.
Wat trek je aan bij 15 graden?
Een dunne trui of een shirt met een vest, een lange broek en dichte schoenen, met een trenchcoat of leren jasje erover. Is de ochtend veel kouder, doe dan een sjaal om die je 's middags in je tas stopt.
Vanaf hoeveel graden heeft een kind een winterjas nodig?
Rent en speelt je kind buiten, dan net als jij vanaf ongeveer 7 graden. Zit het stil achterop de fiets, in de bakfiets of in de kinderwagen, dan al vanaf 8 tot 10 graden, met handschoenen en een nekwarmer erbij.



