Wollen trui wassen zonder krimpen: handwas of wolprogramma

Een wollen trui was je koel en rustig: met de hand in koud tot lauw water, of op het wolprogramma als het waslabel dat toestaat, altijd met wolwasmiddel en zonder te wringen. Daarna druk je het water eruit met een handdoek en laat je hem plat drogen, in model.

Koel, zacht en zo weinig mogelijk: de regel voor wol

Wolvezels hebben kleine schubjes. Door warmte, vocht en beweging haken die in elkaar, en dan trekt de stof samen tot dik, stug vilt: je trui krimpt en vervilt. Wat eenmaal vervilt is, krijg je vrijwel niet meer terug.

Daaruit volgen drie regels:

• Koel water, en steeds even warm: het sop en het spoelwater hebben dezelfde temperatuur.
• Zacht: niet wrijven en niet wringen, alleen knijpen. In de machine doet het wolprogramma dat voor je, met een trommel die rustiger beweegt.
• Plat drogen: aan een hanger of over de lijn trekt het gewicht van het water je trui uit model, en de droger combineert precies warmte en beweging.

En was hem zo weinig mogelijk. Wol hoef je volgens Milieu Centraal alleen maar uit te hangen als het niet zo fris ruikt. Hang hem een dag buiten of bij een open raam, haal een vlekje weg met een vochtig doekje en draag een shirt eronder, dan komt er minder zweet in de wol. De was in gaat hij pas als een luchtje na het luchten blijft, of voor een vlek die er zo niet uitgaat.

Wat het waslabel zegt: handwas, wolprogramma of stomerij

Het waslabel zegt of je trui in de machine mag, en hoe warm. Dit zijn de tekens die je op een wollen trui kunt tegenkomen, met de betekenis die de NVZ, de brancheorganisatie van de makers van was- en reinigingsmiddelen, eraan geeft:

Het soort wol verandert weinig aan die regels. Merino, lamswol, kasjmier en alpaca kunnen allemaal vervilten. Staat er superwash op het label, dan is de wol behandeld zodat hij minder snel vervilt; ook dan volg je gewoon het label. Bij een mix, zoals wol met polyamide of acryl, was je voor de wol.

Laat je een kasjmier trui in de kast liggen omdat je hem niet durft te wassen, dan wordt hij per keer dragen duur. Hoe duur, reken je uit met cost per wear.

Met de hand of op het wolprogramma: zo was je hem

Met de hand, in vijf stappen

1. Meet de trui op voor je begint: de lengte van schouder tot zoom, de breedte onder de oksels en de lengte van een mouw. Die maten heb je straks nodig bij het drogen.
2. Vul een teil of wasbak met koud tot lauw water en los daar eerst het wolwasmiddel in op. Pas daarna gaat de trui erin, binnenstebuiten. Zo beschrijft de NVZ de handwas: eerst het middel oplossen, dan het textiel in het sop.
3. Houd de trui onder water en knijp het sop een paar minuten zacht door de stof, vooral bij de hals, de oksels en de manchetten. Laat hem niet lang stil in het sop liggen: gekleurd wasgoed kan dan verkleuren, waarschuwt de NVZ.
4. Spoel in schoon water van dezelfde temperatuur, en herhaal dat tot er geen sop meer uit komt als je knijpt.
5. Knijp de trui boven de teil in een bal uit, zonder te draaien, en droog hem zoals verderop staat.

Het middel is een wolwasmiddel, of een fijnwasmiddel waarop staat dat het ook voor wol is. Fijnwasmiddelen bevatten volgens de NVZ geen bleekmiddelen of optische witmiddelen, maar niet elk fijnwasmiddel is geschikt voor wol, dus kijk op de verpakking. Een gewoon wasmiddel bevat vaak enzymen, en de proteasen daarin breken eiwitten af; wol is zelf eiwit. Wasverzachter heb je niet nodig: volgens Milieu Centraal heeft het geen hygiënische functie.

En de bekende huismiddelen? Babyshampoo is mild en wol is tenslotte haar, dus voor een handwas kan het, met een klein beetje en goed spoelen. Azijn in het laatste spoelwater is een oud middel tegen zeepresten; wol kan er tegen, maar met een wolwasmiddel en goed spoelen heb je het niet nodig.

Op het wolprogramma van je wasmachine

Staat er een teil met een getal op het label en geen hand, dan mag de trui in de machine. Kies het wolprogramma, of anders het fijnwas- of handwasprogramma. Die laatste twee raadt de NVZ aan voor wol en kasjmier: ze wassen meestal op 20 tot 30 graden, bewegen de trommel zachter en centrifugeren langzaam of niet.

• Keer de trui binnenstebuiten en doe hem in een waszak, dan schuurt hij minder.
• Houd de lading klein. In de meeste machines kan volgens de NVZ één kilo wolwas tegelijk, tegen vijf kilo gewone was: een paar truien dus, geen volle trommel.
• Doseer voor die kleine lading. De dosering op een fijnwasmiddel gaat volgens de Consumentenbond uit van 2,5 kilo wasgoed.
• Laat het toerental staan zoals het wolprogramma het kiest; hoger hoeft niet.
• Haal de trui eruit zodra het programma klaar is, en droog hem plat.

Is het label weg of onleesbaar, of is het een dure kasjmier trui, behandel hem dan als handwas. Koud tot lauw water, wolwasmiddel, knijpen en plat drogen is de zachtste manier om hem thuis te wassen.

Plat drogen in model, en opgevouwen bewaren

Een natte trui is zwaar. Aan een hanger of over de lijn trekt dat gewicht de schouders en de lengte uit, dus je droogt hem plat:

1. Leg de trui op een droge badhanddoek, rol de handdoek met de trui erin op en druk er stevig op. De handdoek neemt het water op; wringen is niet nodig.
2. Leg hem op een tweede droge handdoek of een plat droogrek en duw hem voorzichtig in model, tot de maten die je voor het wassen opnam. Leg de mouwen recht en de boorden plat.
3. Laat hem drogen op een plek met frisse lucht, niet op de verwarming en niet in de felle zon, waarin de kleur kan verbleken. Keer hem om zodra de bovenkant droog aanvoelt.

Voor de droger kijk je naar het vierkant met een cirkel erin: een kruis erdoor betekent geen droger, één stip in de cirkel volgens de NVZ de laagste stand. Ontbreekt het droogsymbool, dan is de droger volgens de NVZ niet altijd verboden, maar vraagt de wasteil om voorzichtigheid, dan geldt dat ook voor het drogen. Voor een wollen trui komt dat neer op plat drogen.

Droog en schoon gaat hij de kast in, opgevouwen. Milieu Centraal raadt aan om rekbare kleding opgevouwen in de kast te leggen en kleren die snel kreuken op te hangen, en een gebreide trui hoort bij de eerste groep. Berg hem alleen schoon op.

Onderin een la raak je een trui wel snel uit het oog. In gussy staat hij gewoon in je kast, en onder Vergeten zie je welke stukken je al lang niet meer droeg.

Trui gekrompen of vervilt: wat je nog kunt doen

Kwam je trui een maatje kleiner uit de was maar voelt hij nog soepel, dan kun je hem soms een stuk terugrekken. Is hij dik en stug geworden en zie je de steken nauwelijks meer, dan is hij vervilt, en dat draai je niet terug.

Terugrekken gaat zo:

1. Leg de trui even in lauw water met een scheut haarconditioner of babyshampoo, en knijp het middel zacht door de stof.
2. Knijp hem uit en rol hem in een handdoek tot hij vochtig is, niet nat.
3. Leg hem plat en rek hem beetje bij beetje uit, in de breedte en in de lengte. Een trui die je goed past, is een handig voorbeeld om ernaast te leggen.
4. Laat hem plat drogen en rek halverwege nog een keer bij.

Hoeveel je terugwint, verschilt per trui: reken op een deel van de oude maat, niet op alles. En is hij echt vervilt, dan heb je stevige stof die niet rafelt als je erin knipt, goed voor wanten, een kussenhoes of een paar onderzetters.

Veelgestelde vragen